Η σχολική μελέτη είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών. Είναι η στιγμή που τα παιδιά καλούνται να ανακαλέσουν γνωστικές πληροφορίες που έχουν διδαχθεί στο σχολείο και οι γονείς να πάρουν το ρόλο του δασκάλου. Για να κυλάει ομαλά αυτή η διαδικασία, χρειάζεται ένα καλό και αποδοτικό πρόγραμμα οργάνωσης σχολικής μελέτης.
Τα παιδιά, από την πρώτη τάξη δημοτικού μπορούν να μελετούν από μόνα τους αρκεί να τους μάθουμε κάποιες δεξιότητες οργάνωσης και τεχνικές μελέτης. Αυτό γίνεται πολύ εύκολα, ακολουθώντας για δύο μόνο εβδομάδες τα παρακάτω βήματα:
Οργάνωση χώρου
Για τη μελέτη του παιδιού, προτιμήστε το δωμάτιο του, που είναι ένας χώρος ασφάλειας και συγκέντρωσης για το παιδί. Αποφύγετε αν είναι δυνατόν, το τραπέζι κουζίνας και το σαλόνι διότι οι διάφοροι ήχοι θα αποσπούν την προσοχή του.
Το γραφείο του παιδιού, θα πρέπει να είναι καθαρό και τα μόνα αντικείμενα που θα περιέχει, θα είναι τα σχολικά εγχειρίδια και γραφική ύλη που χρειάζεται για την μελέτη του.
Οργάνωση τσάντας
Δείξτε στο παιδί σας πώς να οργανώνει καθημερινά την τσάντα του. Επιλέξτε μια συγκεκριμένη ώρα που θα βρίσκεστε μαζί με το παιδί στο σπίτι. Υπενθυμίζετε στο παιδί καθημερινά να αδειάζει την τσάντα του και να τοποθετεί όλα τα βιβλία, φάιλ και γραφική ύλη πάνω στο γραφείο του. Για τα κύρια μαθήματα, θα έχει ξεχωριστό φάιλ για τα φυλλάδια με την ετικέτα του μαθήματος και του ονόματος του παιδιού.
Πρώτα, καλείτε το παιδί να ενημερωθεί από το τετράδιο που έχει γράψει τα μαθήματα της μέρας. Βρίσκει τα απαραίτητα βιβλία, φυλλάδια, τετράδια που θα χρειαστεί.
Ακολούθως, το βοηθάτε να μελετήσει με τεχνικές που αναφέρονται πιο κάτω.
Τέλος, αφού τελειώσει την μελέτη του, παρατηρεί το πρόγραμμα της επόμενης μέρας (να είναι σε ένα ορατό σημείο δίπλα στο γραφείο του) και τοποθετεί τα βιβλία και τετράδια στην τσάντα του. Ετοιμάζει επίσης την κασετίνα του με ξυσμένα μολύβια, χρώματα κ.τ.λ.. Αδειάζει και το πλαστικό ταπεράκι ή σακουλάκι από τα υπολείμματα φαγητού/πρωινού.
Προετοιμασία μελέτης
Λέτε στο παιδί να ταξινομήσει αναλογικά τα μαθήματα που έχει να μελετήσει με το βαθμό δυσκολίας, τον όγκου ή τα μαθήματα αρεσκείας του. Υπάρχουν μαθήματα στα οποία μπορούν να εργαστούν μονά τους όπως η αντιγραφή, οι μικρές πράξεις, η ανάγνωση κ.ο.κ..
Εξηγούμε στο παιδί ότι δεν υπάρχουν εύκολα και δύσκολα μαθήματα, αλλά κάποια μαθήματα που του αρέσουν λίγο περισσότερο από άλλα.
Αναγνωρίζουμε στο παιδί ότι σε μερικά χρειάζεται βοήθεια και σε άλλα όχι τόση. Το παιδί θα νιώσει μεγαλύτερη ασφάλεια κατανοώντας ότι και εσείς γνωρίζετε ότι δυσκολεύεται σε κάποια.
Πίνακας προετοιμασίας
Καλό είναι να φτιάξετε δύο πίνακες προετοιμασίας (ένα για εσάς και ένα για το παιδί), όπου θα βοηθήσει το παιδί να θυμάται τα βήματα που έχει να κάνει για να ολοκληρώσει με επιτυχία τη μελέτη του χωρίς να ξεχάσει κάτι. Φτιάχνετε μαζί με το παιδί όλους τους πίνακες (προετοιμασίας και προγράμματος μελέτης) βάζοντας √ όταν τελειώνετε και x όταν δεν το έχετε ολοκληρώσει. Πρέπει να συμπληρώσετε όλους τους πίνακες προετοιμασίας με √ για να ξεκινήσετε τη μελέτη.
Αυτή η διαδικασία, το βοηθά επίσης να μάθει την τεχνική της καταγραφής προταιρεότητας και προγραμματισμού.
Πίνακας παιδιού
| Αδειάζω την τσάντα μου
|
|
| Εντοπίζω στο πρόγραμμα τα μαθήματα της επόμενης μέρας
|
|
| Βρίσκω τα βιβλία που χρειάζομαι
|
|
| Βάζω τα βιβλία μου με τη σειρά που θέλω να μελετήσω
|
|
| Φτιάχνω το πρόγραμμα μελέτης
|
Πίνακας Γονιού
| Αδειασε την τσάντα του
|
|
| Εντόπισε στο πρόγραμμα τα μαθήματα της επόμενης μέρας
|
|
| Βρήκε τα βιβλία που χρειάζεται
|
|
| Έβαλε τα βιβλία του με τη σειρά που θέλει να μελετήσει
|
|
| Έφτιαξε το πρόγραμμα μελέτης
|
Πρόγραμμα μελέτης
Εξηγείτε στο παιδί ότι δεν έχει τη δυνατότητα ν’ αλλάξει τη σειρά των μαθημάτων που έχει επιλέξει. Το παιδί πιθανότατα να δυσκολευτεί στις εργασίες και να θελήσει να τις διακόψει.
Ημερήσια Μελέτη Ολοκλήρωση Μελέτης
| Μαθηματικά |
|
|
| Ανάγνωση |
|
|
| Ορθογραφία |
|
|
| Ασκήσεις Ελληνικών |
|
Έναρξη μελέτης
- Αρχικά δημιουργήστε ένα κατάλληλο περιβάλλον που θα ενισχύσει το παιδί στην αυτόνομη έναρξη της μελέτης.
α) Κλείνετε την τηλεόραση και αποσύρετε όποιους διασπαστικούς παράγοντες υπάρχουν (ηλεκτρονικά παιχνίδια κ.α.).
β) Ξεκινήστε λειτουργικό διάλογο: “Πώς πέρασες σήμερα”;
“Σας έδωσε η δασκάλα κάποιες ανακοινώσεις;”
- Εάν η εργασία του πρώτου μαθήματος είναι απλή και το παιδί μπορεί να δουλέψει μόνο του, είναι μια καλή ευκαιρία να προφασιστείτε ένα γεγονός που θα σας απομακρύνει από το χώρο για 2 λεπτά. Έπειτα η μελέτη συνεχίζεται κανονικά με τη δική σας συνεργασία όπου χρειαστεί. Καλό θα ήταν να μείνετε στο χώρο καθ’ όλη τη διάρκεια της υπόλοιπης μελέτης.
- Κατά την έκθεση των εργασιών του παιδιού σε σας, προσπαθήστε να βάλετε στο οπτικό του πεδίο τους πινάκες προετοιμασίας και μελέτης. Λέγοντας του: «Ξεκίνησε να δουλεύεις και σε λίγο θα είμαι μαζί σου».
- Υπάρχει πιθανότητα στην αρχή που το παιδί θα μαθαίνει τη ρουτίνα του διαβάσματός του να ζητήσει να έχει συχνά διαλείμματα. Τα διαλείμματα θα πρέπει να γίνονται με γνώμονα τις αντοχές του κάθε παιδιού. Άρα, χρειαζόμαστε συχνά διαλείμματα για τουαλέτα ή για ένα μικρό σνακ.
- Θα χρειαστείτε αρκετή υπομονή και επιμονή στην αρχή, μέχρι το παιδί να συνηθίσει τη ρουτίνα μελέτης. Το κάθε παιδί είναι διαφορετικό και έχει τους δικούς του ρυθμούς μάθησης. Στην αρχή, μπορεί να του πέφτει το μολύβι, να σηκώνεται από τη θέση του, να σας φωνάζει, να γκρινιάζει, να κλαίει. Προσπαθείστε να μην βγείτε εκτός ελέγχου γιατί θα βρεί ευκαιρία να τα παρατήσει.
- Βοηθήστε το παιδί να φτιάχνει οπτικά βοηθήματα όπως να υπογραμμίζει ή να σημειώνει στο περιθώριο, για καλύτερη κατανόηση.
- Ενθαρρύνετε το παιδί να οργανώνει τη σκέψη του πριν γράψει μία έκθεση, και να φτιάχνει πάντα μια ιδεοθύελλα με το κεντρικό θέμα στη μέση και θέματα παραγράφων γύρω-γύρω.
- Μάθετε το παιδί να ελέγχει πάντα αυτό που γράφει αφού το ολοκληρώσει, π.χ. τα ορθογραφικά λάθη, τον τονισμό, τα σημεία στίξης, τη σύνταξη.
- Προσπαθήστε να συσχετίζετε τη μελέτη με την καθημερινή ζωή και τα βιώματα του παιδιού σας. Η μάθηση που συνδέεται με όσα μας αφορούν και περνά μέσα από το βίωμα είναι η πιο ισχυρή. Για παράδειγμα, έννοιες που αφορούν τα κλάσματα ή τις μονάδες μέτρησης μπορούν να διδαχθούν στην πράξη κατά την προετοιμασία ενός φαγητού στην κουζίνα.
Λήξη της μελέτης
Όταν το πρόγραμμα θα είναι ολοκληρωμένο, δηλαδή, θα υπάρχει σε όλα τα μαθήματα στο κουτάκι της ολοκλήρωσης το σύμβολο √ τότε επιβραβεύετε το παιδί με την ανάλογη φατσούλα κάτω από την ημέρα.
Παραδείγματα:
- Γελαστή φατσούλα – καλή απόδοση: «Σήμερα συνεργάστηκες πολύ καλά, δούλεψες ήρεμα και μου έκανες πολλές ερωτήσεις για να το καταλάβεις!!!».
- Λυπημένη φατσούλα – μέτρια ή κακή απόδοση: «Σήμερα καταλαβαίνω ότι δυσκολεύτηκες πάρα πολύ. Ξέρω όμως ότι αύριο θα τα πας πιο καλά, θα προσπαθήσεις να δουλέψεις πιο ήρεμα. Να με ρωτάς όταν δεν καταλαβαίνεις κάτι και είμαι σίγουρη/ος ότι θα πάρεις γελαστή φατσούλα». Πολλά παιδιά θα δυσκολευτού
Το παιδί έχοντας χρονικό προσανατολισμό (έναρξη μελέτης) και έχοντας εμπεδώσει τη διαδικασία της προετοιμασίας της μελέτης, είναι ικανό να διαβάσει μόνο του. Ο ρόλος σας συνεχίζει να είναι ελεγκτικός και συνεργατικός , όπου χρειαστεί.