Δεκτικός ή αφομοιωτικός νους είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να αφομοιώνει αβίαστα πληροφορίες. Αυτό συμβαίνει από την γέννηση ενός παιδιού μέχρι την ηλικία των έξι ετών. Η Δρ Μοντεσσόρι ονόμασε την περίοδο αυτή Δεκτικό Νου και χωρίζεται σε δύο μέρη.
Η πρώτη περίοδος του δεκτικού νου αρχίζει από την γέννηση μέχρι την ηλικία των τριών ετών (γέννηση – 3 έτη) όπου συμβαίνει εντελώς ασυνείδητα. Το παιδί αφομοιώνει τα πάντα μη συνειδητά καθώς ακόμα οι λειτουργίες του σώματος σχηματίζονται. Γι’ αυτό και την περίοδο αυτή δεν υπάρχει συνειδητή μνήμη. Δεν θυμάται το παιδί τι έγινε πριν από τα τρία του χρόνια.
Η δεύτερη περίοδος του δεκτικού νου αρχίζει από την ηλικία των τριών ετών μέχρι την ηλικία των έξι (3 – 6 ετών). Το παιδί αφομοιώνει τα πάντα συνειδητά πλέον και οι λειτουργίες του σώματος αρχίζουν να αναπτύσσονται. Είναι η περίοδος όπου αρχίζει το παιδί να αντιμετωπίζει το περιβάλλον του συνειδητά με επίγνωση και να περνά μια περίοδο άκρως δημιουργική. Αυτή η περίοδος ονομάστηκε “ευλογημένη ηλικία του παιχνιδιού”.
Το παιδί και στις δύο αυτές περιόδους, ο εγκέφαλός του μαζεύει κάθε πληροφορία του περιβάλλοντος του σαν σφουγγάρι απορροφώντας την γνώση γρήγορα και αβίαστα. Μπορεί να αφομοιώσει το ίδιο εύκολα θετικές ή αρνητικές εμπειρίες, συναισθήματα και αντιδράσεις.
Οι γονείς και οι φροντιστές των παιδιών των συγκεκριμένων ηλικιών (γέννηση – 6 ετών) οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε αυτή την ευαίσθητη περίοδο ώστε να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον με πλούσια ερεθίσματα χωρίς εντάσεις και έντονες αρνητικές αντιδράσεις.